Over een eigennaam in een samenstelling

Heb je een Donald Duckabonnement? Of een Donald Duck-abonnement? Of toch een Donald Duck abonnement?

Even snel testen: wat is goed?

1A Postbus 51 campagne

1B Postbus-51-campagne

1C Postbus-51 campagne

1D Postbus 51-campagne

 

2A Twitteraccount

2B Twitter account

2C Twitter-account

 

3A Albert Heijn filiaal

3B Albert Heijnfiliaal

3C Albert-Heijnfiliaal

3D Albertheijnfiliaal

 

4A H&M-medewerker

4B H&M medewerker

 

5A Circus Renz Berlinvoorstelling

5B Circus-Renz-Berlin-voorstelling

5C Circus-Renz-Berlinvoorstelling

En? En? En? Hoeveel heb ik er goed?

 Kijk snel onderaan in de PS, dan weet je het…

Oke, ik heb de antwoorden gezien. Ik geef het op – Nederlands is gewoon geen logische taal…

Eigenlijk is het precies het tegenovergestelde: het Nederlands is (in dit geval) juist wel heel logisch.

Zucht. Hoezo dan? (En weet dat ik me hiertegen ga verzetten…)

 In het Nederlands spellen we samenstellingen standaard aan elkaar. Videoband, telefoonwinkel, computerspelletje, belastingaangifte, cultuurlandschap, communicatiemedewerker, vakantie-appartement, boomhutovernachting, stratenregister, fietskaarten, natuurbeschermer, hypotheekrente. Allemaal zijn het samenstellingen.

Een woord is een samenstelling wanneer het eerste deel iets zegt over het tweede deel (wat voor band? Een haarband? Autoband? Fietsband? Nee, een videoband) en wanneer beide delen een zelfstandig naamwoord zijn (dan kun je er een lidwoord – ‘de’, ‘het’, ‘een’ – voorzetten: ‘de video’ + ‘de band’ / ‘de belasting’ + ‘de aangifte’ / ‘de straten’ + ‘het register’). Om het woord makkelijker leesbaar te maken, of om te voorkomen dat twee klinkers (a, e, i, o, u) op elkaar botsen kun je een koppelteken toevoegen (zoals in ‘vakantie-appartement’).

Maar wat heeft dat te maken met dat testje aan het begin? Het is toch niet ‘de Twitter’ of ‘de Postbus 51’…

Klopt. In het testje hierboven is sprake van een bijzonder soort samenstelling, namelijk een samenstelling met een eigennaam. Met een eigennaam geef je een specifieke persoon aan (‘Marjolein’) of een specifiek ding (‘H&M’, ‘Twitter’, ‘Circus Renz Berlin’). Als die eigennaam iets zegt over een zelfstandig naamwoord, spel je die eigennaam aan dat woord vast.

In veruit de meeste gevallen geeft de eigennaam aan van wie of van wat het zelfstandig naamwoord is:

–       Postbus 51-campagne –> een campagne van Postbus 51

–       Twitter-account/Twitteraccount –> een account van Twitter

–       Albert Heijnfiliaal –> een filiaal van Albert Heijn

–       H&M-medewerker –> een medewerker van H&M

–       Circus Renz Berlinvoorstelling –> een voorstelling van Circus Renz Berlin

Dan snap ik ‘Twitteraccount’. Maar de rest dan?

 Iedereen heeft er recht op zijn eigen naam zo te spellen zoals hij wil. ‘Marjolein’ of ‘Marjolijn’, dat mag je zelf kiezen (of dat mochten je ouders in ieder geval).

–       ‘Albert Heijn’ heeft ervoor gekozen de bedrijfsnaam met een spatie ertussen te spellen. Dat respecteren we in de samenstelling. Het wordt dus ‘Albert Heijnfiliaal’. Hetzelfde geldt voor ‘Circus Renz Berlin’.

–       Ook voor ‘Postbus 51’ geldt hetzelfde principe. Door die ‘51’ (een getal) aan het einde kun je het tweede deel van de samenstelling (campagne) echter niet rechtstreeks aan het woord vast spellen. Om te laten zien dat de woorden bij elkaar horen, gebruik je een koppelteken. Het wordt dus ‘Postbus 51-campagne’.

–       ‘Hennes & Mauritz’ kiest ervoor de bedrijfsnaam met hoofdletters te spellen wanneer we de naam afkorten. Dat respecteren we dus in de samenstelling. Net als bij ‘Postbus 51’ kun je de afkorting niet rechtstreeks aan het tweede deel van de samenstelling (‘medewerker’) schrijven. Ook hier zetten we dus een koppelteken in: ‘H&M-medewerker’.

En hoezo mag het dan ook ‘Twitter-account’ zijn?

Voor veel bedrijven is de herkenbaarheid van hun naam belangrijk. Die naam is bijna een soort logo, hij roept een directe herkenning op bij de lezer. Vandaar dat veel bedrijven ervoor kiezen om in een samenstelling achter hun naam en koppelteken te plaatsen. Daarmee zet je de bedrijfsnaam apart en vergroot je de herkenbaarheid.

Dat mag, maar het hoeft niet. Kijk in geval van twijfel altijd op de website van het bedrijf: wat staat daar? Zo heeft Twitter het over ‘Twitteractiviteiten’ (de eigennaam volledig vast aan het tweede deel van de samenstelling) en heeft Facebook het over ‘Facebook-advertentieaccount’ (de eigennaam met een koppelteken aan het tweede deel van de samenstelling).

En als ik meer wil lezen?

PS Wat zijn de goede antwoorden?

1D, 2A en C, 3B, 4A, 5A

PS2 Je hebt dus een Donald Duckabonnement OF een Donald Duck-abonnement. Kijk snel op de site of Donald goed spelt…

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *